Wielkanoc w Austrii
Z Wielkanocą kojarzy się budząca do życia wiosna - niemiecka nazwa “Ostern” przypomina imię germańskiej bogini wiosny i płodności Ostara, jednak związek ten nie został nigdy udowodniony.
Wielkanoc jest też jednym z najważniejszych świąt chrześcijańskich, ponieważ upamiętnia Zmartwychwstanie Jezusa.
Jest wiele obyczajów związanych z Wielkanocą: przede wszystkim ulubiony wielkanocny zajączek i pisanki. Wielkanoc obchodzona jest w domach w gronie rodzinnym.
Post
Wielki Post trwa od środy Popielcowej do Wielkiego Piątku i służy skupieniu się na swym duchowym wnętrzu po okresie karnawałowej swobody i zabawy. W tym czasie odbywają się tzw. misteria pasyjne, ukazujące Mękę Pańską, natomiast w niektórych świątyniach na terenie Tyrolu, Salzburga i Górnej Austrii ustawiane są tzw. Wielkopostne Szopki (taka mechaniczna szopka pochodząca z XVII wieku znajduje się w Schwanenstadt). W Karyntii do dziś ołtarze zasłaniane są pięknie zdobionymi wielkopostnymi chustami. Jedna z najpiękniejszych zabytkowych chust z XV wieku jest własnością kościoła katedralnego w Gurk. Chusta ma prawie 80 m2 i znajduje się na niej 99 malowanych scen. Starym obrzędem praktykowanym w Vorarlbergu jest palenie stosów w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu. Przed podpaleniem ogromnego stosu drewna na jego szczycie nasadzana jest nafaszerowana prochem kukła “czarownicy”.
Wielki Tydzień
Wielki Tydzień zaczyna się w Niedzielę Palmową a kończy w Wielką Sobotę. Niemiecka nazwa Wielkiego Tygodnia brzmi Karwoche - pochodzi ona od staroniemieckiego słowa “kara” oznaczającego żałobę, skargę.
W Niedzielę Palmową wszędzie odbywają się procesje i święcone są palmy. Szczególnym obyczajem, zachowanym jedynie w niewielu miejscowościach (np. w Hall i Thaur w tyrolu oraz Puch koło Hallein na Ziemi Salzburskiej) jest widowiskowy pochód osiołków. Naturalnej wielkości drewniane figury osiołków na kółkach z drewnianą postacią Chrystusa na grzbiecie ciągnięte są ulicami miejscowości.
Od Wielkiego Czwartku (Gründonnerstag od dawnego niemieckiego słowa “grunen” - co znaczy płakać), zwanego także “Antlasstag” zgodnie z ludowym zwyczajem mówi się, że wszystkie dzwony odlatują do Rzymu. W tym czasie ulicami chodzą chłopcy (”Ratschenbuben”): klekotanie drewnianych kołatek zastępuje dźwięk dzwonu aż do Zmartwychwstania w Wielką Sobotę. Również w kościele kołatki zastępują dzwonki od Mszy Wielkoczwartkowej do Nocy Zmartwychwstania.
W Wielki Piątek i Wielką Sobotę centralnym wydarzeniem jest kościelny obyczaj nawiedzania grobu Pańskiego. Od X wieku wierni przychodzą do kościołów nawiedzić przystrojone groby z leżącą figurę Chrystusa.
Podczas święcenia ognia w Wielką Sobotę rano poświęcony ogień przenoszony jest przez członków gminy na pochodniach lub w specjalnych naczyniach z kościoła parafialnego do domów - tam rozdzielany jest między wszystkich sąsiadów, którzy dodajš go do ognia w swoich piecach. Obrzęd ten ma zapewnić ochronę przed uderzeniami pioruna.
Święcenie pokarmów, zwane potocznie “święceniem mięs”, w wielu miejscowościach Austrii jest najchętniej uczęszczanym nabożeństwem w całym roku. W Styrii uczestniczy w nim prawie 250.000 osób. Wielkanocny chleb (słodki, biały chleb, często w kształcie rogala), szynka, salami, kiełbasa, pisanki, sól, chrzan i zioła zanoszone są w Wielką Sobotę do kościoła, kaplicy lub pod kapliczkę z figurą. Tam są święcone po krótkiej liturgii słowa. Święcenie pokarmów jest wyrazem radości z zakończenia Wielkiego Postu.
W noc Zmartwychwstania w wielu miejscach zapalane są wielkanocne stosy. W ten sposób świętowane jest zbliżające się Zmartwychwstanie i święta. W wielu miejscach ogień zastępowany jest świetlistymi znakami. Na widocznym z daleka krzyżu podświetlane są symbole chrześcijańskie.
W niedzielny poranek pojawia się wielkanocny zajączek. Przynosi dzieciom kolorowe pisanki i słodycze, które chowa w ogrodzie lub mieszkaniu (wielkanocnym gniazdku).
Stukanie jajkami. Któż tego nie robił - trzeba uderzyć jednym jajkiem w drugie - zwycięża ten, którego jajko pozostanie całe. Trzeba pamiętać o uderzaniu stroną szpiczastą w szpiczastą i zaokrągloną w zaokrągloną!
Wrzucanie do jajka: jedna osoba trzyma jajko ze ściętym czubkiem między palcem wskazującym a kciukiem: przeciwnik rzuca monetą: jak trafi, jajko należy do niego.
W zapomnienie popadł już dawny zwyczaj drogi do Emmaus w Wielkanocny Poniedziałek. Była to Msza odprawiana w czasie marszu. W niektórych miejscach nadal kultywowana jest tradycja tego przejścia przez pola. Tradycyjnie jednak święta polegają na odwiedzaniu krewnych.
Szczególne regionalne obyczaje:
1.000 lat liczy sobie zwyczaj zasłaniania w środę Popielcową obrazu w ołtarzu specjalną wielkopostną chustę. Obrazy biblijne przedstawione na chuście mają przygotowywać do Wielkanocy. Ponad połowa zachowanych w Austrii chust wielkopostnych znajduje się w kościołach Karyntii. Najstarsza chusta pochodzi z roku 1458, znajduje się w katedrze w Gurk i jest największa w Austrii.
W Großarl (Salzburg) i Traunkirchen (Górna Austria) wierni śpiewają o Męce Pańskiej. W wielu miejscowościach odbywają się w tym tygodniu misteria pasyjne, np. w Tresdorf (Karyntia), Erl, Brixlegg, Telfs (Tyrol) i St. Margareten (Burgenland).
Wielkanocne płonące stosy w Karyntii, Styrii i Salzburgu (szczególnie regionie Lungau), Tyrolu, Dolnej Austrii i Burgenlandzie rozjaśniają wielkanocną noc. To oznaki radości ze Zmartwychwstania Jezusa.
admin :: października.30.2007 :: Bez kategorii :: No Comments »
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.